กดเฟกดเกฟ

ขวดนมกับการเกิดฟันผุในเด็ก

พ่อแม่และผู้ปกครองทุกท่านคงไม่มีใครอยากเห็นลูกหลานของท่านมีอาการปวดฟัน ฟันผุและต้องไปถอนฟันออกไปนะครับ แต่ บางครั้งท่านก็เป็นผู้หนึ่งที่ทำให้เกิดอาการเหล่านั้นแก่เด็กโดยที่ท่านไม่รู้ตัว วันนี้เราจะมาดูกันนะครับว่า ท่านมีส่วนทำให้เกิดฟันผุและจะสามารถช่วยป้องกันไม่ให้เด็กฟันผุได้อย่างไรบ้าง ถ้าท่านเป็นคนหนึ่งที่เมื่อเด็กหรือลูกน้อยของท่านเริ่มจะงอแงหรือหงุดหงิด ท่านมักจะเอาขวดนมที่ภายในบรรจุด้วยนม , น้ำผลไม้ หรือน้ำหวานต่างๆ จับใส่ในปากเด็กให้เด็กดูด และทุกวันก่อนที่เด็กจะเข้านอน ท่านจะเอาขวดนมที่ใส่นมอยู่ให้เด็กดูดจนกระทั่งเด็กหลับไปเองแล้ว ท่านก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดฟันผุในเด็กครับ
อะไรคือการเกิดฟันผุจากขวดนม ฟันผุที่เกิดในทารกหรือในเด็กเล็ก มักจะเกิดจากลักษณะการดูดขวดนมที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งโดยมากจะเกิดที่ฟันหน้าบนมากที่สุด อย่างไรก็ตาม ฟันหน้าล่างและฟันซี่อื่นๆในปาก ก็สามารถผุตามไปได้ด้วย
	สาเหตุของฟันผุจากขวดนม ฟันผุจะเกิดขึ้นเมื่อเด็กได้รับของเหลวที่มีรสหวาน แล้วของเหลวนั้นไปสัมผัสกับฟันเป็นระยะเวลาหนึ่ง ของเหลวที่มีรสหวานหลายชนิด สามารถทำให้เกิดปัญหานี้ ซึ่งรวมถึงนมและน้ำผลไม้ต่างๆด้วย แบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในช่องปาก จะอาศัยน้ำตาลที่อยู่ในของเหลวเหล่านี้ สร้างกรดขึ้นมาจำนวนหนึ่ง แต่ละครั้งที่เด็กดูดของเหลวเหล่านี้ กรดที่เกิดจะไปทำอันตรายต่อตัวฟัน เป็นระยะเวลาอย่างน้อย 20 นาที และเมื่อเหตุการณ์นี้เกิดซ้ำๆหลายๆครั้ง ก็จะเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดฟันผุได้
สิ่งหนึ่งที่จะทำให้เด็กฟันผุได้ไม่ได้มีแค่ชนิดของของเหลวที่มีอยู่ในขวดนมเท่านั้น แต่ ความบ่อยในการดูดนมและระยะเวลาที่เด็กใช้ในการดูดนมแต่ละครั้ง ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่จะทำให้เกิดฟันผุได้ การให้เด็กดูดขวดนมที่มีของเหลวรสหวานบรรจุอยู่หลายๆครั้งใน 1 วันไม่ใช่สิ่งที่ดีเลย นอกจากนี้การที่ท่านปล่อยให้เด็กหลับคาขวดนม ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่จะทำอันตรายต่อฟันเด็กได้
ฟันน้ำนม มีความสำคัญแค่ไหน ความสำคัญของฟันน้ำนมนั้นมีสูงมากครับ เด็กทุกคนจำเป็นต้องมีฟันที่แข็งแรง เพื่อที่จะใช้ในการบดเคี้ยวอาหาร พูดคุย และมีรอยยิ้มที่สวยงาม นอกจากนี้ฟันน้ำนมยังมีประโยชน์ในการ ช่วยรักษาเนื้อที่ในขากรรไกร เพื่อให้ฟันแท้ที่ขึ้นมาแทนที่ สามารถขึ้นมาได้อย่างถูกต้องและมีระเบียบ ถ้าเด็กสูญเสียฟันน้ำนมไปก่อนเวลาอันควร ฟันน้ำนมซี่อื่นที่อยู่ข้างๆช่องว่างที่ถูกถอน ก็จะเคลื่อนที่เข้ามาสู่ช่องว่างนั้น เป็นผลให้ฟันแท้ที่จะขึ้นมาไม่มีเนื้อที่เพียงพอ ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เด็กมีฟันเกเมื่อโตขึ้น
	เราจะป้องกันฟันผุจากขวดนมได้อย่างไร บางครั้งพ่อแม่ ผู้ปกครองของเด็กไม่ได้คาดคิดเอาไว้ว่า ฟันน้ำนมจะสามารถเริ่มผุได้ ในทันทีที่มันขึ้นมาสู่ช่องปาก และเมื่อใดก็ตามที่คุณสังเกตเห็นว่าเด็กมีฟันผุเกิดขึ้น มันก็อาจจะสายไปแล้วก็ได้ ที่จะเก็บรักษาฟันซี่นั้นเอาไว้ ข้อแนะนำเหล่านี้จะช่วยป้องกันเหตุการณ์เหล่านี้ได้ ทุกครั้งหลังการให้นมเด็ก ให้ใช้ผ้าหรือผ้าก็อซที่สะอาด ชุบน้ำหมาดๆแล้วเช็ดไปตรงบริเวณ เหงือกของเด็กให้ทั่วทั้งปาก เริ่มแปรงฟันให้เด็กทันทีที่ ฟันน้ำนมซี่แรกขึ้นมาในช่องปาก ซึ่งโดยปกติจะเมื่อเด็กอายุได้ 6 เดือน ด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์เป็นส่วนประกอบ ร่วมกับการทำความสะอาดและนวดเหงือก ให้เด็กในบริเวณที่ฟันยังไม่ขึ้น เริ่มใช้ไหมขัดฟันให้เด็ก เมื่อเด็กมีฟันน้ำนมขึ้นครบทั้ง 20 ซี่แล้ว ซึ่งโดยปกติจะเมื่อเด็กมีอายุครบ 2 ขวบ
ห้ามไม่ให้เด็กหลับในขณะที่ยังมีขวดนมที่บรรจุด้วยนม น้ำผลไม้หรือน้ำหวานอื่นๆอยู่ในปากเป็นอันขาด ถ้ามีความจำเป็นที่จะต้องให้เด็กดูดขวดนมในระหว่างมื้อนม ให้ใส่น้ำเปล่าลงในขวดให้เด็กใช้ดูดแทน ห้ามใส่ของเหลวที่มีรสหวานลงในขวดนมเพื่อให้เด็กเป็นอันขาด
หลีกเลี่ยงการใช้ขวดนม ไปบรรจุของเหลวที่มีน้ำตาล หรือเครื่องดื่มอื่นๆที่ไม่ใช่นม ถ้าบริเวณพื้นที่ที่ท่านอาศัยอยู่ มีปริมาณฟลูออไรด์ในน้ำที่ไม่เพียงพอ ให้ปรึกษาทันตแพทย์ ถึงวิธีการแก้ไขที่เหมาะสม เริ่มพาเด็กไปพบทันตแพทย์เมื่อ เด็กมีอายุครบ 1 ปี แต่ถ้าคุณคิดว่า เด็กมีปัญหาเกี่ยวกับฟันหรือช่องปาก ให้รีบพาเด็กไปพบทันตแพทย์ให้เร็วที่สุด
นอกจากนี้มีการศึกษาโดย Delta Dental Insurance Company of Ohio ประเทศสหรัฐอเมริกา แสดงให้เห็นว่าการเริ่มให้เด็กมาตรวจฟันก่อนที่เด็กจะมีอายุครบ 18 เดือน แทนที่จะคอยจนกระทั่งเด็กมีอายุครบ 4 ปีนั้น ผู้ปกครองจะสามารถประหยัดค่ารักษาต่างๆทางทันตกรรมของเด็กจนกระทั่งเด็กอายุครบ 18 ปีได้ถึง 30% เลยทีเดียว
เท่านี้ทุกท่านคงจะเข้าใจและเห็นความสำคัญของการดูแลฟันเด็กเสียแต่เนิ่นๆได้ดีขึ้นแล้วนะครับ ดูแลฟันเด็กให้ดีแล้ว อย่าลืมดูแลฟันของท่านเองด้วยนะครับ ทพ.ณพงษ์ พัวพรพงษ์ เอกสารอ้างอิง : Patients & Consumers ; April 1998 ; American Dental Association.