กดเฟกดเกฟ

การทำความสะอาดช่องปากประจำวัน

ทุกๆท่านคงจะทราบอยู่แล้วนะครับว่า การทำความสะอาดช่องปากของเราทุกๆวันนั้นมีความสำคัญมาก ที่สำคัญคือมันทำให้ตัวเราเองรู้สึกดีขึ้น มีลมปากที่หอมสดชื่นและยิ้มที่สวยมากขึ้นด้วย บางท่านอาจจะเคยได้ยินมาบ้างว่า ถ้าเราต้องการมีสุขภาพช่องปากที่ดีแล้วนั้น การแปรงฟันร่วมกับการใช้ไหมขัดฟันทุกๆวัน เป็นสิ่งที่จำเป็นเป็นอย่างยิ่ง และเช่นเดียวกับอีกหลายๆคน คุณก็อาจไม่แน่ใจว่าทำไมจึงเป็นเช่นนั้น
	ที่เป็นเช่นนี้เพราะการแปรงฟันและการใช้ไหมขัดฟัน จะไปกำจัดแผ่นคราบเหนียวบางๆของแบคทีเรีย ที่เจริญเติบโตอยู่บนผิวฟันของคุณ ที่เรียกว่าแผ่นคราบจุลินทรีย์(Dental Plaque) โดยแผ่นคราบนี้เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดฟันผุ และโรคเหงือก ทีนี้เราจะมาดูกันต่อว่า แบคทีเรียเหล่านี้ทำให้เกิดปัญหามากมายได้อย่างไร
อาหารหลายๆชนิดที่เรารับประทานเข้าไปจะทำให้ แบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในช่องปากสร้างกรดจำนวนหนึ่ง ออกมา วัตถุดิบสำคัญที่แบคทีเรียใช้ในการผลิกกรดได้แก่ อาหารที่มีน้ำตาลเป็นส่วนประกอบ เช่น ลูกอมหรือคุ้กกี้ และอาหารจำพวกแป้ง เช่น ขนมปัง
ดังนั้นถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่ชอบรับประทานอาหารว่างตลอดวัน ก็แปลว่าฟันของคุณจะมีโอกาสสัมผัสกับกรดตลอดทั้งวันด้วย และหลังจากที่เกิดเหตุการณ์นี้ขึ้นคุณก็เป็นอีกคนหนึ่งที่มีโอกาสมีฟันผุได้ครับ( อ่านรายละเอียดเรื่องฟันผุเพิ่มเติมได้ที่นี่ครับ )
นอกจากนี้เชื้อโรคในแผ่นคราบจุลินทรีย์ยังสามารถ สร้างสารบางอย่างที่จะไปทำความระคายเคืองต่อเหงือก ทำให้เหงือกมีสีแดง บวมและมีเลือดออกได้ง่าย และถ้าปล่อยต่อไปอีกสักระยะหนึ่ง เหงือกอาจจะแยกห่างจากตัวฟัน ทำให้เกิดร่องที่บรรจุไปด้วยหนองและแบคทีเรีย จำนวนมากอยู่ระหว่างตัวฟันกับเหงือก เรียกร่องนี้ว่า ร่องลึกปริทันต์(Periodontal Pocket) ถ้าเหงือกไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม กระดูกที่อยู่รอบๆตัวฟันก็จะถูกทำลายออกไป ทำให้ฟันโยกและต้องถูกถอนไปในที่สุด ซึ่งสาเหตุนี้เป็นสาเหตุหลักของการถอนฟัน ในผู้ใหญ่เลยครับ (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมเรื่องโรคเหงือกได้ที่นี่ครับ)
ทางหนึ่งที่จะช่วยป้องกันฟันผุและโรคเหงือกได้ก็คือ การรับประทานอาหารอย่างมีสมดุลย์และหลีกเลี่ยงอาหารว่างระหว่างมื้ออาหาร ถ้าคุณมีความจำเป็นที่จะต้องรับประทานอาหารว่าง ก็ขอให้เลือกอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผักสด โยเกิร์ต หรือผลไม้สักชิ้นจะดีกว่าครับ
การรักษาความสะอาดช่องปากในชีวิตประจำวัน วิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันฟันผุที่มีสาเหตุมาจากคราบจุลินทรีย์ คือ การแปรงฟันร่วมกับการทำความสะอาดซอกฟันทุกๆวัน โดยการแปรงฟันจะช่วยกำจัดคราบจุลินทรีย์ที่อยู่บนผิวฟัน โดยปกติแล้วเราควรแปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ด้วยแปรงสีฟันที่มีขนอ่อนนุ่ม และมีขนาดหัวแปรงและด้ามแปรงพอเหมาะ ทั้งนี้เพื่อที่จะให้แปรงสีฟันเข้าไปทำความสะอาดฟันทั่วทั้งปากได้โดยง่าย ส่วนการเลือกยาสีฟันก็ควรเลือกชนิดที่มีฟลูออไรด์เป็นส่วนประกอบ เพราะฟลูออไรด์จะไปช่วยป้องกันฟันผุได้ครับ
วิธีการแปรงฟัน วิธีนี้เป็นหนึ่งในหลายๆวิธีที่มีประสิทธิภาพดี ลองเอาไปใช้ดูครับ - วางแปรงสีฟันโดยให้ขนแปรงทำมุม 45 องศากับตัวฟัน และปลายของขนแปรงชี้ไปสู่เหงือก - ขยับแปรงไปมาในแนวหน้าหลังด้วยแรงพอเหมาะ และขยับสั้นๆ (ถ้าเราขยับแปรงโดยใช้แรงมากหรือขยับยาวเกินไป จะทำให้คอฟันสึกได้) จากนั้นปัดขนแปรงออกจากตัวฟัน
	- แปรงฟันทั้งด้านในและด้านนอกของตัวฟัน รวมถึงด้านบนที่ใช้บดเคี้ยวอาหาร - ตั้งแปรงขึ้นในแนวดิ่งเมื่อต้องการทำความสะอาด ด้านในของฟันหน้า แล้วขยับแปรงขึ้นลงเบาๆในแนวดิ่ง - อย่าลืมแปรงลิ้นเพื่อกำจัดแบคทีเรียที่อยู่บนลิ้น และช่วยลดกลิ่นปากด้วยนะครับ
การใช้ไหมขัดฟัน - ดึงไหมขัดฟันยาวประมาณ 18 นิ้วออกมา ใช้นิ้วกลางข้างหนึ่งพันส่วนใหญ่ของไหมขัดฟันเอาไว้ - พันไหมขัดฟันอีกปลายหนึ่ง ไว้ที่นิ้วกลางของมือที่เหลือ ซึ่งนิ้วนี้จะเป็นนิ้วที่ใช้ ในการพันไหมขัดฟันส่วนที่ใช้แล้วต่อไป
- จับไหมขัดฟันให้กระชับด้วยนิ้วชี้และนิ้วหัวแม่มือทั้ง 2 ข้าง จากนั้นค่อยๆบังคับไหมขัดฟันลงไประหว่างซอกฟันของคุณอย่างช้าๆ โดยเคลื่อนไหมขัดฟันในแนวหน้าหลังพร้อมๆกันไปด้วย อย่าพยายามดันไหมขัดฟันลงไปทีเดียวแรงๆ เพราะจะไปทำอันตรายต่อเหงือกได้ - เมื่อไหมขัดฟันลงไปสัมผัสกับขอบเหงือกแล้ว ให้โอบไหมขัดฟันทั้ง 2 ปลายไปที่ฟันซี่ใดซี่หนึ่ง จากนั้นค่อยๆเคลื่อนไหมขัดฟันช้าๆลงไปที่ร่องระหว่างฟันกับเหงือก - ดึงไหมขัดฟันให้ตึงและแนบกับผิวฟัน แล้วค่อยๆเคลื่อนไหมขัดฟันช้าๆในแนวหน้าหลังพร้อมกับเลื่อนขึ้นมาจากขอบเหงือกช้าๆ - ทำซ้ำอีกครั้งที่ฟันอีกซี่หนึ่งที่อยู่ติดกัน จากนั้นทำต่อไปเรื่อยๆจนครบทุกซี่ อย่าลืมทำกับส่วนหลังของฟันที่อยู่ในสุดด้วยถึงแม้ว่าจะไม่มีฟันซี่อื่นสัมผัสอยู่ก็ตาม คนที่มีปัญหาในการถือจับไหมขัดฟัน อาจชอบที่จะใช้เครื่องมือในการทำความสะอาดซอกฟันชนิดอื่นมากกว่า เช่น แปรงทำความสะอาดซอกฟัน แต่ถ้าคุณใช้เครื่องมือทำความสะอาดซอกฟันชนิดอื่นอยู่แล้วละก็ ให้สอบถามวิธีใช้ที่เหมาะสมจากทันตแพทย์ เพื่อหลีกเลี่ยงการทำอันตรายต่อเหงือกครับ ทราบกันเช่นนี้แล้วก็ลองนำไปปฏิบัติดูด้วยนะครับ เพื่อสุขภาพช่องปากที่ดีของคุณเอง ทพ.ณพงษ์ พัวพรพงษ์ เอกสารอ้างอิง : Patients & Consumers ; American Dental Association , April 1998.